Belangrijkste punten
- Schengenlanden mogen tijdelijk vingerafdrukken en gezichtsscans overslaan om EES-gerelateerde wachtrijen aan de grens te verminderen
- Door de maatregel kunnen grenswachters tijdens drukke reisperiodes teruggrijpen op handmatig afstempelen van paspoorten
- De Europese Commissie zal de noodzaak van deze flexibiliteitsmaatregelen wekelijks beoordelen
- Reizigers moeten nog steeds vroeg op de luchthaven aankomen, want biometrische registratie blijft bij normale drukte de standaardvereiste
De Europese Commissie heeft Schengenlidstaten, waaronder België, de flexibiliteit gegeven om de verplichte verzameling van biometrische gegevens aan de buitengrenzen tijdelijk stop te zetten. Deze maatregel moet de aanzienlijke passagiersdrukte verminderen die is ontstaan door het nieuw ingevoerde Entry/Exit System (EES).
De EU staat lidstaten toe om tijdens piekreisuren geen vingerafdrukken af te nemen, zodat luchthavens niet vastlopen
De Europese Unie bevestigde dat lidstaten nu de verplichte afname van vingerafdrukken en gezichtsscans mogen overslaan wanneer de drukte aan de grenzen onbeheersbaar wordt. Dit besluit, definitief gemaakt op 4 mei 2026, dient als drukventiel voor grote knooppunten zoals Brussels Airport, die sinds het EES volledig operationeel werd, onder zware operationele druk staan.
In deze ‘flex-modus’ kunnen grensautoriteiten tijdens piekuren teruggrijpen op handmatig afstempelen van paspoorten. Zo missen reizigers hun aansluitende vluchten niet door het tijdrovende proces van biometrische registratie voor de eerste keer. De maatregel is echter tijdelijk en wordt wekelijks herbeoordeeld door de autoriteiten in Brussel.
De Europese Commissie bevestigde dat de centrale EES-database actief blijft en grensoverschrijdingen blijft registreren. Luchtvaartmaatschappijen moeten nog steeds Advance Passenger Information (API) aan de autoriteiten verstrekken, ook als de fysieke biometrische afname voor bepaalde groepen reizigers wordt overgeslagen.
De stap volgt op een periode van aanzienlijke reisverstoringen. Recente rapporten lieten zien hoe het EU-EES kort na de invoering in verschillende lidstaten tot vertragingen van drie uur op luchthavens leidde. Om deze knelpunten aan te pakken, hebben sommige landen hun procedures al aangepast; Portugal versoepelt bijvoorbeeld de EU-grenscontroles om vergelijkbare wachtrijproblemen aan te pakken.
In België hadden de federale politie en de luchthavenautoriteiten eerder al gewaarschuwd dat de infrastructuur voor soepele biometrische registratie nog niet volledig was afgestemd op de drukte van de zomerpiek. De Belgische regering verwelkomt de flexibiliteit, omdat grenswachters hierdoor tijdens de drukste momenten van de dag voorrang kunnen geven aan veiligheid en doorstroming boven volledige biometrische registratie.
De Europese Unie verklaarde dat het besluit bedoeld is om onaanvaardbare wachtrijen en gemiste aansluitingen te voorkomen terwijl het systeem stabiliseert.
Hoewel deze pauze meteen wat lucht geeft, betekent dit geen permanente beleidswijziging. De EU blijft zich inzetten voor de digitale transformatie van grensveiligheid. Reizigers moeten er rekening mee houden dat, ondanks deze tijdelijke maatregelen, ETIAS eind 2026 van start gaat, waarvoor visumvrije bezoekers een aparte reisautorisatie nodig hebben.
